sábado, 10 de abril de 2021

Lembranza Os tres Manueles (21 abril 1947)

Sempre en Abellá, a finais de abril, lembramos a Manuel Ponte Pedreira, Manuel Díaz Pan e Manuel Rodríguez "O Asturiano", da 4º Agrupación Guerrilleira de Galicia.

Este ano, polas circunstancias sabidas farémolo intimamente co vídeo que deixamos a continuación,  regresando á causa que nos xunta cada 21 de abril e percorrendo os lugares evocadores da data e suceso: o cemiterio, coa memoria de Francisco que nos contaba como foran os feitos, e Fontao, onde xa puxemos hai anos unha pedra, obra de Valdi, que lembrará tamén o exercicio da Liberdade.


Van aquí unhas fotos do documento de Requisitoria para comparecer ante o Xulgado Militar Especial da 8ª Rexión, e da carta que Manuel Ponte dirixe a ese xulgado,  o 28 de maio de  1946.




Preme   aquí  e poderás ler a transcrición da carta.

UN POUCO DE HISTORIA

Por facer algo de memoria debemos lembrar que despois da sublevación militar-fascista en xullo do 36 con moitísima violencia en Galiza, centos de persoas, ata entón agachadas e sublevadas esporadicamente aos fascistas ata o 39, deciden fuxir ao monte e no norte da Coruña e Lugo así como entre León e Ourense crean incipientes estruturas guerrilleiras do Estado. En 1945 e 1946, o PCE estrutura o Exército Guerrilleiro de Galiza, dividido en 5 agrupacións. As máis activas resultaron ser a 4ª agrupación, a da Coruña, e a 2ª de Ourense. Cómpre destacar o apoio popular das súas accións e para a súa permanencia no tempo, deica os primeiros anos cincuenta como única oposición ao franquismo.


Breve cronoloxía (datos: Bernardo Máiz):

Entre o 20 e 30 de xullo do 36 comeza a sublevación, toman cidades e pobos con grande represión, tanta que provoca a fuxida masiva aos montes de mulleres e homes.
En outubro do 37, cae a Fronte Norte, moitos combatentes republicanos vanse agochar nas montañas de Galiza.
Entre abril e outubro do 39, fin da guerra. Realízanse algunhas acción militares contra os fuxidos. O Gafas e Neira tentan a primeira estrutura de resistencia organizada.
Entre abril e novembro de 1942, a Federación de Guerrillas de León e Galiza faise única. Hai enfrontamentos armados no Leste de Lugo e Ourense e no Oeste de León, tamén nas zonas de Ferrol-Betanzos-Ortigueira-Viveiro.

En outubro de 1944, coordínanse en Galiza os diferentes grupos armados e constitúen Agrupacións guerrilleiras vencelladas á UNE-PCE.
Entre marzo e decembro do 1945, principia o Exército Guerrilleiro de Galiza con Marrofer na súa xefatura.
En 1946, Gayoso e Seoane, potencian as loitas antifranquistas cun espectacular incremento de acción armadas e de propaganda. Morre Marrofer (en xuño, en Aranga), Manuel Ponte vai á xefatura da 4ª Agrupación "Pasionaria". Organízanse tamén a 3ª no Norte e Centro de Lugo e a 2ª no Oeste e Centro de Ourense. Sae o primeiro número de El Guerrillero.

En 1947 organízase a 5ª Agrupación no Norte de Pontevedra. Prodúcense numerosas sabotaxes contra gardas civís, xefes locais da FE, alcaldes, cregos e demais confidentes. Disólvese a Federación de guerrillas. Morre Manuel Ponte, o 21 de abril, xunto con Manuel Díaz Pan e Manuel Rodríguez, O Asturiano despois dun combate en Fontao, Frades, contra as forzas da Garda Civil.
Entre marzo e outubro de 1949, caen en Chavega, Monforte; en Remesar, Bóveda; en Pazos de Monfero, tamén a Guerrilla voante ourensá, morreron trinta e cinco combatentes antifranquistas galegos.
Entre a primavera do 50 e do 51, marchan a Francia os responsable da Guerrilla e do PCE, caen as bases guerrilleiras, a Guerrilla perdeu outros trinta e un combatentes.
Entre 1952 e 1955: Benigno Andrade, O Foucellas, foi agarrotado na Coruña, en agosto do 52, Francisco Leira, Pancho, morre en Pontedeume o 31 de decembro do 54.



O acontecido o 21 de abril de 1947

Causa 200/1947, A Coruña. Noticias confidencias levaron á detención de case setenta persoas da comarca de Ordes e indo cara a Pomariño, Fontao (Abellá, Frades) ducias de gardas civís rodean a casa onde se refuxian os combatentes da 4ª agrupación guerrilleira. Tentan saír do cerco e, nesa tentativa, caen tres guerrilleiros de Destacamento Manuel del Río Botana, da IV Agrupación "Pasionaria" do Exército Guerrilleiro de Galiza, conseguindo fuxir Emilio Pérez Vilariño e Juán Couto Sanjurjo, os caídos foron:

MANUEL PONTE PEDREIRA, chamado tamén Xastre _pola súa profesión_ Negro, Pintor, Miracielo. Nacera en Frades en 1911 e residía en Ordes exercendo a profesión de xastre. En 1936 defensor da República en Ordes e Santiago e por tal enviado á adea; excarcerado en 1941, actuou como enlace, incorporándose á guerrilla en 1945. Xefe de IV Agrupación en 1946, artellou unha potente estrutura político-militar. O seu carisma, intelixencia e valor puxérono xustamente como un heroe do antifranquista galego.


MANUEL DÍAZ PAN, co sobrenome de Rogelio, nacera en 1918 en San Pedro de Nós. Era carpinteiro e afiliado á CNT, despois ao PCE. O seu irmán José María tamén morreu na guerrilla en Vilarmaior en 1951 e o seu irmán Francisco estivo encarcerado e acompañounos, mentres viviu, moitos anos no acto da celebración da Memoria que facemos sempre en Abellá -no cemiterio- e en Fontao, onde os mataron e onde puxemos unha pedra cunha inscrición na súa lembranza, no ano 2009. Anque xa levabamos ben anos celebrando aquela data.

MANUEL RODRÍGUEZ (Suárez?, Gundín?). Non se sabe o segundo apelido con certeza, tiña de alcume O Asturiano ou O Chispas. Nacera en 1928 e de familia duramente represaliada, aparentemente en Asturias.

----------------------------------

Todos os anos celebramos alí a memoria, non só dos TRES MANUELES senón tamén de todas aquelas persoas que foron represaliadas na defensa da Liberdade. Moitas delas aínda ignoradas ou abeiradas nas fosas e cunetas dos camiños. Alí xuntamos desde o principio -máis de vinte anos- coas familias de Ponte -A filla, Maruchi e a neta, Clara-, tamén coa familia de Díaz Pan, durante moitos anos coa presenza do lembrado irmán Francisco que nos contaba sempre, en diálogos curtos e de proximidade, moi emocionados, cousas e anécdotas desas da intra-historia, tan clarificadoras nas que a dignidade sempre prevalece por riba de todo e, por iso, nese enorme herdo celebramos aos tres heroes de tal sacrificio e tan dignos de agradecida memoria. Ao non ter datos de "O Asturiano" non podemos saber da súa familia, se a ten sequera. Nese día de celebración, faise sempre unha ornamentación de bandeiras e de flores, no lugar onde están as súas cinzas, unhas interpretacións musicais e tamén de pequenas intervencións no Cemiterio de Abellá que nos refresquen a memoria e que poñan en valor as accións de toda esta xente e de xente que, coma eles, souberon dicir NON ao abuso e á usurpación da legalidade. O seu esforzo non pode ser estéril e aí é onde inciden as intervencións, con lectura de poemas, con recordos e mensaxes, con interpretación do noso Himno e, despois, de novo en Fontao na pista onde puxemos a pedra no ano 2009 hai de novo exposición de memorias e motivos. A partir de aí, procuramos un xantar na Berxa, para quen queira, nun merendeiro alí preto que rexentan as fillas do Berxo, un enlace da guerrilla tamén moi significado na zona, e alí en encontro fértil, comemos, bebemos e cantamos xuntos.

Sempre lembramos, recitando, afirmando, lendo, expresando, cantando, poñendo flores onda a pedra a aqueles que viñeron connosco, sobre todo a aqueles que tanto nos ilustraron cos seus relatos como a Francisco Díaz Pan, quen nos relataba o modo de "non chorar" da súa nai, cando foi recoñecer -diante os gardas- ao seu fillo abatido e desposuído das botas e do reloxo. Lembramos a Francisco Díaz Pan contador da autenticidade dos feitos, a Avelino Pousa Antelo que preparaba discursos de grande elocuencia e verdade, este ano botaremos moito en falta a Ferreiro que nos cantaba o Himno da Guerrilla e propiciaba a emoción dos seus relatos. Son moitas e moitos que connosco estiveron, seguirán reflectindo a súa luz, o seu exemplo. E outras e outros moitos dunha lista interminable de compañeiras e compañeiros nesta permanente loita contra o esquecemento.

Este ano, por mor do Covid-19 e da prohibición, non poderemos xuntarnos coma sempre. Estaba pensado facerse -contando coa vosa presenza- o día 25, o próximo sábado deste mesmo mes. Mais, que non poidamos estar fisicamente xuntos, non quere dicir que non poidamos lembrar aquel sublime exemplo, o de todas aquelas persoas que deron a vida pola única veraz, a Causa de Galiza e da Liberdade. Da Dignidade, en definitiva. Porque esta resistencia, queiramos ou non, é a única saída da esperanza.

Mero. 2021.


luns, 8 de marzo de 2021


 

CANDO O TABOLEIRO CAMBALEA SEMPRE CAEN AS MESMAS PEZAS

Un ano máis, chega o 8M, un día para reivindicarnos, empoderarnos e porque non volver berrar as reivindicacións históricas non superadas. Desta volta coa vicisitude de estarmos baixo alerta sanitaria.
Nestes días previos, foron moitas as voces preocupadas ante a dúbida de se habería ou non convocatoria de folgas ou manifestacións públicas e colectivas en repulsa das múltiples formas de violencia e inxustiza do heteropatriarcado.

Quizais as convocatorias a este respecto, por quen estamos acostumadas a esperalas, demoraron demasiado por causa das medidas burocráticas de profilaxe pandémica.
No medio destas persoas expectantes, aquelas outras que cos seus “ coa que está caendo non vexo a oportunidade” poñen en xaque e desmobilizan sen argumento a quen entendeu sempre que o machismo estrutural é a verdadeira pandemia e que ningún goberno no mundo ingresará cantidades millonarias a ningunha empresa que observe, investigue, actúe e ofreza unha solución. Esta pandemia, porén, leva séculos matando. As que si están caendo deseguido son as mulleres asasinadas; a pandemia non deu tregua e nin a violencia machista nin a fenda laboral se confinaron.


Leandro Lamas
En efecto, que a responsabilidade de conciliar volve a recaer sobre as mulleres ao igual que a dos coidados, ponse de manifesto, aínda máis se cabe, coa COVID-19; e pensemos agora no noso ámbito rural onde a falta de infraestruturas e medios agrava aínda máis a desprotección.
Se non chegaba con moralistas, non faltaron tampouco paternalismos, instrucións e consellos de como unha debe concorrer a unha manifestación feminista. Podemos ocupar a rúa para reclamar o café das seis, ocupar pavillóns para escoitar a Raphael, incluso para facer apoloxía do fascismo pero que nin se nos ocorra xuntarnos para berrar pola igualdade, que é berrar por un dereito de toda a humanidade. Non queren entender que somos maiores de idade e contra ese paternalismo afectado REBELÁMONOS.

Non haberá medidas que restrinxan e freen a loita para transformar unha sociedade patriarcal inxusta nunha sociedade real e verdadeiramente igualitaria.

Cando o taboleiro cambalea sempre caen as mesmas pezas. Mais xa non caemos, e se caemos levantámonos; levantámonos nós mesmas, levantámonos unhas ás outras e seguimos. E lembremos: tamén son sempre as mesmas pezas as que inician a revolución e mudan a sociedade.
O Refaixo de Carolina
Colectivo Feminista de Valga
8 de marzo de 2021

                                          

                                         



venres, 8 de marzo de 2019


8 Marzo 
Por todas as mulleres, por todos os dereitos,
Revolta Feminista !!

(Manoel Bonabal)




mércores, 6 de marzo de 2019

Tradición e sentimento - I ENCONTRO AVELLO

Galería de Estudos do Baixo Ulla organiza o primeiro Encontro Avello de Cordeiro, que celebraremos este sábado a partir das 7 de tarde; gustaríanos contar coa participación de veciñas e veciños con ganas de recuperar esta tradición do noso entroido.

Atoparémonos en Ferreirós, no parque en fronte do Bar A Comparada.
ACUDIDE COAS VOSAS MELLORES GALAS CHOQUEIRAS!!